بیشتر بدانیم

استاندارد

استاندارد چیست؟ طبق تعریف اداره استاندارد ، استاندارد تعیین و تدوین ویژگی های لازم در تولید یك فرآورده و انجام یك خدمت است. یک استاندارد یک سند فنی (technical document) از قواعد، دستورالعمل ها و تعاریف است که برای انجام یک فرایند، تولید یا خدمت قابل تکرار تدوین می شود تا بر مبنای تعریف یکسان، چهارچوب مشخص و سطح کیفی مطلوب قابل انجام باشد. برخلاف تصور عام که فقط برچسب استاندارد بر روی کالاهای خریداری شده را می بینند، استاندارد یک مفهوم…

پهنای پیک، ارتفاع پیک و سطح زیر پیک

   سطح زیر پیک (Peak area)، عرض پیک (peak widths) یا پهنای پیک،  ارتفاع پیک (peak height) و پهنای پیک در نیمه ارتفاع (full-width at half-maximum ) از پارامترهایی هستند که همیشه با تمامی دستگاه های آنالیزی که نتایج خروجی آنها به صورت طیف (spectrum) است، همراه هستند.    آشکارسازها به حضور آنالیت هدف با ایجاد یک سیگنال الکتریکی پاسخ می دهند. بر اساس نوع دستگاه، پاسخ آشکار ساز بر حسب زمان، طول موج، شدت غلظت و .. ذخیره سازی…

مواد مرجع

    مواد مرجع (Reference Materials) با نام رایج RM نقش بسیار مهمی در توسعه روش های آنالیزی دارند. مواد مرجع برای ارزیابی صحت نتایج دستگاه، اعتبار سنجی روش آنالیزی، تخمین عدم قطعیت اندازه گیری (estimation of measurement uncertainty)، اهداف کنترل کیفی (Quality control) و اطمینان کیفی (quality assurance) و مقایسه نتایج آنالیزی بین آزمایشگاهی (between laboratories) اهمیت زیادی دارند. مواد مرجع در اندازه گیری ترکیبات شیمیایی، خواص فیزیکی، بیولوژیکی، اندازه گیری های مهندسی و کلینیکی و در مواردی مانند…

ترفندهای یک جستجوی مفید

  علی رغم حضور موفق چندین موتور جستجو مانند بینگ، یاهو ، داک داک گو و یاندکس در دنیا، گوگل با اختلاف فاحشی محبوب ترین و متداول ترین موتور جستجو در ایران است. گوگل اسکولار هم اولین گزینه برای کسانی است که به صورت حرفه ای تر می خواهند در مقالات علمی جستجو کنند. اگرچه گوگل یک پایگاه داده قوی برای جستجو های علمی فراهم کرده است اما برای انجام یک جستجوی علمی مفید باید نکات کلیدی و ترفندهای یک…

طیف بینی یا طیف سنجی؟

اگر به مباحث طیف سنجی علاقه مند باشید، قطعا با کلمات متفاوتی مانند طیف بینی، طیف سنجی، اسپکتروسکوپی، اسپکترومتری، اسپکتروفوتومتری، فوتومتری و .. مواجه شده اید. در این مقاله سعی می کنیم هر کدام از این واژه ها و تفاوت آنها با هم را با زبانی ساده توضیح دهیم. طیف بینی و طیف سنجی    طیف بینی یا اسپکتروسکوپی (Spectroscopy) علم مطالعه برهم کنش بین ماده و انرژی تابشی ست. طبق تعریف آیوپاک طیف سنجی یا اسپکترومتری (Spectrometry) اندازه گیری…

شیمی تجزیه و تجزیه شیمیایی

    دو واژه شیمی تجزیه (Analytical chemistry) و تجزیه شیمیایی (Chemical analysis) یا آنالیز شیمیایی معمولا معادل هم استفاده می شوند. اما این دو واژه معانی و مفاهیم کاملا مختلفی دارند. شیمی تجزیه و تجزیه شیمیایی    شیمی تجزیه هنر جداسازی و شناسایی مواد مختلف و تعیین اجزاء آن در یک نمونه است. این تعریف کلی از علم آنالیز است که توسط ویلهم استوالت در 1894 ارائه شده است. تفاوت عمده بین شیمی تجزیه و آنالیز شیمیایی این است که…

انتخاب روش آنالیزی

    همان طور که در قسمت روش های آنالیز مواد توضیح داده شد، روش های بسیاری برای اندازه گیری کمی و کیفی مواد شیمیایی در دسترس هستند و با گسترش تکنولوژی روش های تخصصی تر و کارامدتری ارائه شده و مورد استفاده قرار خواهند گرفت. انتخاب روش آنالیزی مناسب مهم ترین گام در آنالیز درست مواد به شمار می رود. انتخاب روش آنالیزی مناسب برای نمونه    یکی از سوالات اولیه در آنالیز مواد پاسخ به این پرسش است…

آنالیز مدرن و آنالیز کلاسیک

   روش های آنالیز مواد به دو دسته کلی روش های کلاسیک یا شیمی تر (wet chemical methods) و روش های مدرن یا دستگاهی (Instrumental methods) تقسیم می شوند. بیشتر کتب و منابع درسی بین واژه های روش های کلاسیک (Classical)، شیمی تر (wet chemical methods) یا غیردستگاهی (non-instrumental) و روش های مدرن (Modern) یا دستگاهی (Instrumental) تمایز قائل شده اند.    در روش های دستگاهی از برهم کنش نور و گرما با ماده، میدان الکتریکی و میدان مغناطیسی نیز…

آنالیز کیفی یا آنالیز کمی؟

همه ما علاقه مند هستیم تا بدانیم در فنجان چایی که می نوشیم چه چیزهایی هست یا چه ترکیباتی دارد (آنالیز کیفی) و آیا مقادیر این ترکیبات در حد مجاز برای مصرف روزانه هست (آنالیز کمی). آنالیز کیفی یا آنالیز کمی دو واژه متفاوت و البته مرتبط به هم هستند که در آنالیز مواد شیمیایی بسیار استفاده می شوند. آنالیز کمی و آنالیز کیفی آنالیز کمی (Quantitative analysis) برای تعیین مقدار یک ترکیب در نمونه به کار می رود. مقدار…

ارقام شایستگی

    برای هر فرایندی شاخصه هایی وجود دارد تا بتوان با آن میزان کارایی شخص، کار، روش و .. را سنجید. برای ارزیابی کیفیت عملکرد هر دستگاه یا روش آنالیزی نیز تعدادی پارامتر یا ارقام شایستگی تعریف می شود تا هم بتوان نتایج به دست آمده را به صورت یک پارچه تر و قابل فهم ارائه داد و هم بتوان به راحتی برای مقایسه با عملکرد دستگاه های آنالیزی یا روش های توسعه داده شده دیگر  از آنها استفاده…